De onmisbare rol van slaap
“Slaap is een levensvoorwaarde,” zegt slaapdeskundige en kinderneuroloog Sigrid Pillen. Zij onderzoekt dagelijks waarom sommige mensen, en met name kinderen, zo slecht slapen. Volgens haar is de medische oplossing niet altijd een pil, maar vaak het begrijpen van de onderliggende oorzaak.
In haar praktijk ziet ze regelmatig ouders die na jaren van gebroken nachten uitgeput bij haar aankloppen. “Als het lukt om de slaap binnen enkele weken te herstellen, verandert dat het leven van het hele gezin,” vertelt Pillen. “Dan keert er rust terug, en kunnen ouders en kinderen weer functioneren.”
Wanneer slaap niet vanzelf gaat
De invloed van prikkels en stress
Bij kinderen met ernstige slaapproblemen zijn simpele adviezen als ‘even laten huilen’ of ‘een glaasje melk geven’ zelden toereikend. Pillen legt uit dat er vaak sprake is van overprikkeling, stress of een eerdere negatieve ervaring.
“Sommige kinderen nemen alles in zich op en raken daardoor gespannen,” zegt ze. “Ze vallen meestal wel in slaap, maar worden midden in de nacht wakker en zoeken troost bij hun ouders om weer tot rust te komen.”
Wat er gebeurt in een slapend brein
Slaap is niet simpelweg rust; het is een actief proces waarin het lichaam herstelt en het brein informatie verwerkt. Pillen vergelijkt het met een nachtelijke onderhoudsbeurt: “Tijdens de slaap worden herinneringen en indrukken verwerkt en legt het brein nieuwe verbindingen aan. Dat is essentieel voor ontwikkeling, leren en emotioneel evenwicht.”
Bij volwassenen kan overprikkeling leiden tot piekeren, wat de nachtrust verder verstoort. Zo ontstaat een vicieuze cirkel van vermoeidheid en mentale onrust. Pillen benadrukt dat slaap dus niet alleen een rustmoment is, maar een noodzakelijke fase waarin herstel en groei plaatsvinden.
De relatie tussen slaap en nabijheid
Veel mensen slapen samen met een partner, omdat dat een gevoel van veiligheid geeft. Toch blijkt dat kwalitatief slapen vaak beter lukt wanneer men alleen ligt. “Het gevoel van geborgenheid helpt om te ontspannen,” zegt Pillen, “maar als een partner wegvalt, kan dat gevoel verdwijnen.”
Die verandering – samen met verdriet en verwerking – zorgt ervoor dat het brein juist actiever wordt in de nacht, wat inslapen bemoeilijkt. Pillen wijst erop dat het verlies van nabijheid invloed heeft op zowel de slaapkwaliteit als het dagelijks functioneren.
Tot slot
Sigrid Pillen benadrukt dat slaap geen luxe is, maar een basale behoefte die invloed heeft op ons functioneren, ons gezin en ons welzijn. Haar werk laat zien dat inzicht in de oorzaak van slaapproblemen vaak meer oplevert dan symptoombestrijding. Een goede nachtrust begint met begrip – voor het kind, het lichaam én het brein.
