Alvleesklierkanker (pancreascarcinoom) wordt vaak pas in een laat stadium ontdekt en heeft een slechte prognose. Voor mensen met een erfelijke aanleg of voorstadia van pancreascarcinoom bestaat de huidige aanpak vooral uit intensieve surveillance en, indien nodig, chirurgische resectie.
Een fase I-studie, gepubliceerd in Cancer Discovery, onderzochte een nieuwe benadering: vaccinatie tegen veelvoorkomende KRAS-mutaties om het ontstaan van pancreascarcinoom mogelijk te voorkomen.
Veilig en langdurige immuunrespons
Twintig hoogrisicopatiënten ontvingen een experimenteel vaccin dat is gericht tegen zes veelvoorkomende KRAS-mutaties, die verantwoordelijk zijn voor meer dan 90% van de pancreascarcinomen.
Bij 90% van de deelnemers werd een sterke KRAS-specifieke T-celrespons opgewekt. Deze immuunrespons bleef tot twee jaar na vaccinatie aantoonbaar. Het vaccin werd bovendien goed verdragen en ernstige veiligheidsproblemen werden niet gezien.
Nog geen bewijs voor preventie
Na een mediane follow-up van 16,5 maanden ontwikkelde geen van de gevaccineerde deelnemers pancreascarcinoom. Daarnaast leek een deel van de aanwezige pancreascysten kleiner te worden of zelfs te verdwijnen.
De onderzoekers benadrukken echter dat de studie hiervoor niet was ontworpen en dat de onderzoeksgroep te klein is om conclusies te trekken over de daadwerkelijke preventieve werking van het vaccin.
Tot slot
Een experimenteel KRAS-vaccin bleek veilig en induceerde bij de meeste hoogrisicopatiënten een langdurige immuunrespons. Hoewel nog niet is aangetoond dat hiermee pancreascarcinoom daadwerkelijk kan worden voorkomen, vormt het onderzoek een belangrijke eerste stap richting preventieve immuuntherapie bij mensen met een verhoogd risico op deze agressieve vorm van kanker.
