Therapeutische mogelijkheden bij jeuk

De behandeling van jeuk (pruritus) zonder aanwijsbare oorzaak berust vooral op algemene maatregelen en indifferente lokale therapie. Vochtvasthoudende en koelende middelen zijn het belangrijkst. Medicatie (lokaal of systemisch) kan zinvol zijn bij specifieke oorzaken, maar men moet zeer alert zijn op schadelijke bijeffecten.

Artikel bewaren

Je hebt een account nodig om artikelen in je profiel op te slaan

Login of Maak een account aan
Van veel systemische middelen is de werkzaamheid alleen aangetoond bij jeuk door zeer specifieke oorzaken. De toepassing bij jeuk is vaak off-label.

Antihistaminica

Orale antihistaminica blokkeren de productie van histamine door mestcellen en zouden daarom effectief zijn bij urticaria. De gegevens over hun effectiviteit bij jeuk e.c.i. zijn echter beperkt. Het sederende effect van antihistaminica zoals hydroxyzine is vooral zinvol bij mensen met nachtelijke jeuk.

Therapeutische mogelijkheden bij jeuk.
 
Interventie
Opmerkingen
Winst
Bewijs
Sterke aanbeveling
Algemene adviezen en vochtvasthoudende of vette crème
vooral bij droge huid
substantieel
expertpanel
Lokale koelende middelen
crèmes, schudsels of zalven met bijvoorbeeld zinkoxide, menthol, calamine of fenol
gemiddeld
expertpanel
Matige/zwakke aanbeveling
Lokale therapie
• corticosteroïden lokaal
alleen bij inflammatoire huidaandoeningen
gemiddeld
goed
• tacrolimus/pimecrolimus lokaal
bij verschillende huidaandoeningen
gemiddeld
matig
• lokale anesthetica
klein
expertpanel
Systemische therapie
• antihistaminica oraal
effectief bij urticaria of nachtelijke jeuk, twijfelachtig bij andere indicatie
gemiddeld
laag
• antidepressiva
vooral SSRI’s bij niet-dermatologische jeuk
gemiddeld
laag
• opiaatreceptorantagonisten (naltrexon)
gemiddeld
matig
• anti-epileptica (gabapentine, pregabaline)
vooral neuropathische jeuk
gemiddeld
matig
• immunosuppressiva
bij atopische dermatitis
klein
matig
• neurokinine-1-receptorantagonist (aprepitant)
bij therapieresistente jeuk, tweede lijn
gemiddeld
laag
• corticosteroïden oraal of intraveneus
in noodgevallen kortdurend
gemiddeld
expertpanel
• rifampicine en colestyramine
alleen bij cholestatische jeuk
gemiddeld
laag
Andere behandelingen
• acupunctuur
bij sommige oorzaken van jeuk
gemiddeld
laag
• fototherapie
klein
matig
Negatieve aanbeveling
Thalidomide
risico op ernstige bijwerkingen
negatief
goed
Tripelennamine lokaal
vaak sensibilisatie
negatief
expertpanel
Geen aanbeveling mogelijk
Serotoninereceptorantagonist (ondansetron)
onduidelijk
expertpanel
Stressreductie
onduidelijk
expertpanel
Capsaïcinecrème
alleen bij neuropathische jeuk
onduidelijk
matig

 

Lees het hele artikel in Huisarts en wetenschap, Uitgave 4/2018

Uit: Huisarts en wetenschap