Wat is intertrigo?
Intertrigo is een oppervlakkige ontstekingsreactie van de huid die ontstaat in huidplooien waar warmte, vocht en wrijving samenkomen. De aandoening komt frequent voor in de huisartsenpraktijk en wordt met name gezien bij patiënten met overgewicht, diabetes mellitus of verminderde mobiliteit. De meest voorkomende locaties zijn de liezen, oksels, inframammaire plooien en de bilspleet.
De combinatie van occlusie en maceratie van de huid leidt tot verstoring van de huidbarrière, waardoor irritatie en ontsteking kunnen ontstaan. Vaak speelt ook secundaire kolonisatie met micro-organismen een rol, met name Candida albicans en bacteriën.
Klinisch beeld en anamnese
Patiënten presenteren zich doorgaans met roodheid, irritatie en soms een branderig of jeukend gevoel in huidplooien. De huid kan er glanzend en vochtig uitzien, met soms erosies of fissuren. In geval van een Candida-infectie kunnen satellietlaesies zichtbaar zijn rondom het aangedane gebied.
Tijdens de anamnese is het van belang om aandacht te besteden aan factoren die bijdragen aan het ontstaan van intertrigo. Denk hierbij aan transpiratie, hygiëne, kledinggebruik en onderliggende aandoeningen zoals diabetes. Ook medicatiegebruik en eerdere episoden van vergelijkbare klachten kunnen richting geven aan het klinisch redeneren.
Het lichamelijk onderzoek richt zich op de lokalisatie en het aspect van de huidafwijkingen, waarbij wordt gelet op tekenen van secundaire infectie.
Diagnostiek en differentiaaldiagnose
De diagnose intertrigo wordt in de meeste gevallen klinisch gesteld. Aanvullend onderzoek is doorgaans niet noodzakelijk, tenzij er twijfel bestaat over de oorzaak of wanneer de klachten onvoldoende reageren op behandeling.
De differentiaaldiagnose omvat onder andere candida-intertrigo, dermatofytinfecties, psoriasis inversa en contactdermatitis. Bij atypische presentatie of therapieresistentie kan het zinvol zijn om aanvullend onderzoek te verrichten, zoals een kweek of een KOH-preparaat.
Het onderscheid tussen een puur irritatieve intertrigo en een infectieuze component is van belang voor het verdere beleid.
Behandeling en beleid
De behandeling van intertrigo richt zich op het herstellen van de huidbarrière en het verminderen van vocht en wrijving. Goede huidverzorging vormt de basis van het beleid. Het drooghouden van de huidplooien en het verminderen van occlusie zijn hierbij belangrijk.
Indien er aanwijzingen zijn voor een schimmelinfectie, kan een lokaal antimycoticum worden ingezet. Bij bacteriële superinfectie kan behandeling met een lokaal antibioticum worden overwogen. In sommige gevallen kan een milde corticosteroïd worden toegevoegd om de ontstekingsreactie te verminderen, mits dit zorgvuldig en kortdurend wordt toegepast.
Naast medicamenteuze behandeling is aandacht voor praktische adviezen van belang, zoals het dragen van luchtige kleding en het vermijden van langdurige vochtige omstandigheden.
Rol van leefstijl en onderliggende factoren
Leefstijl en comorbiditeit spelen een belangrijke rol bij het ontstaan en recidiveren van intertrigo. Overgewicht vergroot de kans op huidplooien en daarmee op vochtophoping en wrijving. Bij patiënten met diabetes kan een verminderde huidweerstand bijdragen aan het ontstaan van infecties.
Het bespreken van deze factoren tijdens het consult kan bijdragen aan een meer duurzame aanpak. In sommige gevallen kan begeleiding gericht op gewichtsreductie of optimalisatie van de glucoseregulatie een rol spelen in het voorkomen van recidieven.
Follow-up en evaluatie
Intertrigo heeft vaak een recidiverend karakter, waardoor follow-up belangrijk kan zijn bij aanhoudende of terugkerende klachten. Tijdens controleconsulten wordt beoordeeld of de huidafwijkingen verbeteren en of aanvullende maatregelen nodig zijn.
Wanneer de klachten persisteren ondanks adequate behandeling, is heroverweging van de diagnose aangewezen. In dat geval kan verwijzing naar de dermatoloog worden overwogen voor verdere evaluatie.
Veelgestelde vragen voor huisartsen
Wanneer moet ik denken aan een infectieuze component bij intertrigo?
Bij aanwezigheid van satellietlaesies, duidelijke maceratie of onvoldoende reactie op basismaatregelen kan een Candida-infectie waarschijnlijk zijn.
Is intertrigo altijd een dermatologisch probleem?
Nee, intertrigo kan ook samenhangen met systemische factoren zoals diabetes of obesitas, die in de behandeling moeten worden meegenomen.
Wanneer is verwijzing naar de dermatoloog nodig?
Bij therapieresistente klachten, twijfel over de diagnose of een atypisch beloop is verwijzing aangewezen.
