Sneller gewichtsherstel na staken van GLP-1-agonisten
Uit een analyse van samengevoegde onderzoeksgegevens blijkt dat gewichtstoename na het stoppen met GLP-1-medicatie aanzienlijk sneller verloopt dan na gedragsmatige programma’s gericht op voeding en beweging. Onderzoekers van de Universiteit van Oxford berekenden dat patiënten gemiddeld 0,4 kg per maand aankomen na het beëindigen van behandeling met middelen zoals semaglutide en tirzepatide.
Op basis van deze cijfers wordt verwacht dat patiënten binnen ongeveer 1,7 jaar weer hun oorspronkelijke lichaamsgewicht bereiken. Verbeteringen in cardiometabole risicofactoren, zoals bloeddruk en glucoseregulatie, verdwijnen volgens de analyse zelfs al binnen circa 1,4 jaar na het stoppen.
Vergelijking met leefstijlinterventies
Wanneer het gewichtsverloop wordt vergeleken met dat na dieet- en beweegprogramma’s, blijkt dat de maandelijkse gewichtstoename na GLP-1-medicatie gemiddeld 0,3 kg hoger ligt. Dit verschil was aanwezig ongeacht de mate van aanvankelijk gewichtsverlies. De bevindingen zijn gepubliceerd in The BMJ.
De onderzoekers wijzen erop dat naar schatting de helft van de mensen met obesitas binnen een jaar stopt met het gebruik van GLP-1-agonisten. Dit vergroot de kans op relatief snel gewichtsherstel en verlies van eerder behaalde gezondheidswinst.
Omvang en context van het onderzoek
De analyse omvatte 37 studies met in totaal meer dan 9.000 deelnemers. Eerdere publicaties hadden al laten zien dat zowel gewicht als gezondheidsvoordelen vaak teruglopen zodra injecteerbare afslankmedicatie wordt gestaakt.
In december werd bijvoorbeeld een heranalyse van de SURMOUNT-4-studie gepubliceerd, waarin werd aangetoond dat gewichtstoename na het stoppen met tirzepatide gepaard ging met het verdwijnen van cardiovasculaire verbeteringen.
Betekenis voor langdurige obesitaszorg
De auteurs concluderen dat GLP-1-agonisten weliswaar leiden tot aanzienlijk gewichtsverlies, maar dat gebruik op korte termijn onvoldoende lijkt voor blijvende gewichtsregulatie. Zij waarschuwen tegen tijdelijk voorschrijven en pleiten voor aanvullend onderzoek naar betaalbare benaderingen voor langdurige zorg, met aandacht voor preventie.
Implicaties voor de huisarts
Voor de huisarts onderstrepen deze bevindingen het belang van realistische verwachtingen bij patiënten die starten met GLP-1-agonisten. Medicatie kan onderdeel zijn van de behandeling, maar vraagt om inbedding in een langdurig zorgtraject waarin leefstijlbegeleiding en, waar passend, andere interventies worden meegenomen. Het beschouwen van deze middelen als tijdelijke oplossing doet geen recht aan de chronische aard van obesitas.
