Onderzoekers zien opvallende relatie tussen GLP-1-medicatie en borstkanker
GLP-1-receptoragonisten zoals semaglutide en tirzepatide hebben de afgelopen jaren vooral bekendheid gekregen vanwege hun effect op gewichtsverlies en diabetes type 2. Een nieuwe studie suggereert echter dat deze middelen mogelijk ook samenhangen met een lager risico op borstkanker.
Onderzoekers van de University of Pennsylvania analyseerden gegevens van meer dan 110.000 vrouwen en vonden dat gebruikers van GLP-1-medicatie minder vaak een nieuwe diagnose borstkanker kregen dan vrouwen die deze geneesmiddelen niet gebruikten.
De resultaten werden gepresenteerd tijdens het congres van de American Society of Clinical Oncology (ASCO) en gepubliceerd in JCO Oncology Practice.
Toenemende belangstelling voor GLP-1 buiten diabetes en obesitas
GLP-1-medicatie werd oorspronkelijk ontwikkeld voor de behandeling van diabetes type 2. Inmiddels worden middelen zoals Ozempic, Wegovy, Mounjaro en Zepbound wereldwijd op grote schaal gebruikt voor gewichtsreductie.
Door hun invloed op lichaamsgewicht, stofwisseling en ontstekingsprocessen groeit ook de belangstelling voor mogelijke effecten buiten de behandeling van diabetes en obesitas. De afgelopen jaren verschenen al meerdere studies waarin verbanden werden gevonden tussen GLP-1-medicatie en het risico op verschillende vormen van kanker.
Verband gevonden, maar geen bewijs voor oorzaak
In de nieuwe studie werd gekeken naar vrouwen met overgewicht of obesitas die binnen een groot Amerikaans zorgsysteem borstonderzoek hadden ondergaan. Vervolgens werd onderzocht of het gebruik van GLP-1-medicatie samenhing met het ontstaan van borstkanker.
De onderzoekers vonden dat vrouwen die een GLP-1-middel gebruikten minder vaak borstkanker ontwikkelden dan vrouwen die deze geneesmiddelen niet gebruikten. Deze relatie bleef bestaan nadat rekening was gehouden met factoren zoals leeftijd, BMI, diabetesstatus en borstweefseldichtheid.
Toch benadrukken de onderzoekers dat het om een observationele studie gaat. Daardoor kan niet worden vastgesteld of de medicatie daadwerkelijk verantwoordelijk is voor het lagere risico.
Mogelijke verklaringen
Een voor de hand liggende verklaring is gewichtsverlies. Overgewicht, met name na de menopauze, geldt als een bekende risicofactor voor borstkanker. Omdat GLP-1-medicatie vaak leidt tot substantiële gewichtsreductie, kan een deel van het waargenomen effect hierdoor worden verklaard.
Daarnaast vermoeden onderzoekers dat andere mechanismen mogelijk een rol spelen. GLP-1-medicatie beïnvloedt verschillende metabole processen en lijkt ook ontstekingsreacties in het lichaam te verminderen. Chronische laaggradige ontsteking wordt al langer gezien als een mogelijke factor bij het ontstaan van diverse vormen van kanker.
Of deze biologische effecten daadwerkelijk bijdragen aan een lager borstkankerrisico moet nog worden onderzocht.
Nog geen plaats binnen borstkankerpreventie
Hoewel de resultaten veel aandacht trekken, is het volgens experts te vroeg om GLP-1-medicatie te beschouwen als een middel voor primaire preventie van borstkanker.
De huidige preventiestrategieën blijven gebaseerd op bekende risicofactoren, leefstijlinterventies en bevolkingsonderzoek. Voor vrouwen met een sterk verhoogd erfelijk risico bestaan daarnaast specifieke preventieve en surveillancemogelijkheden.
Om vast te stellen of GLP-1-medicatie daadwerkelijk het risico op borstkanker verlaagt, zijn gerandomiseerde klinische studies nodig. Dergelijke onderzoeken worden momenteel voorbereid.
Een groeiend onderzoeksgebied
De studie past binnen een bredere ontwikkeling waarbij onderzoekers kijken naar de mogelijke invloed van metabole gezondheid op kanker. Steeds meer aandacht gaat uit naar de rol van obesitas, insulineresistentie, ontstekingsprocessen en hormonale factoren bij het ontstaan van maligniteiten.
GLP-1-medicatie bevindt zich daardoor op een interessant kruispunt tussen metabole zorg, preventieve geneeskunde en oncologie.
Tot slot
Nieuw onderzoek suggereert dat vrouwen die GLP-1-medicatie gebruiken mogelijk minder vaak borstkanker ontwikkelen dan vrouwen die deze middelen niet gebruiken. Hoewel de resultaten veelbelovend zijn, kan op basis van deze observationele studie nog geen causaal verband worden vastgesteld.
Vervolgonderzoek moet uitwijzen of GLP-1-receptoragonisten in de toekomst een rol kunnen spelen binnen borstkankerpreventie. Vooralsnog blijft terughoudendheid geboden bij de interpretatie van de resultaten.
