“Ik kan alleen in slaap vallen als ik een ASMR-video opzet.”
Zacht gefluister. Tikkende nagels. Borstels over een microfoon. Het knisperen van papier.
Miljoenen mensen kijken dagelijks naar ASMR-video’s om te ontspannen of makkelijker in slaap te vallen. Op TikTok en YouTube zijn complete kanalen gewijd aan deze vorm van audiovisuele ontspanning.
Maar helpt ASMR echt?
Of is het vooral een internetfenomeen dat voor sommigen prettig voelt, zonder dat de wetenschap daar harde conclusies aan kan verbinden?
📚 Dossier: Van TikTok-slaaphypes naar wetenschappelijk bewijs
Iedere week lijkt er een nieuwe slaaphype op sociale media te verschijnen. Sommige adviezen zijn verrassend goed onderbouwd. Andere lopen ver vooruit op de wetenschap.
In dit dossier onderzoekt BSL de populairste slaaphypes van dit moment. Niet om ze direct af te schrijven, maar om één vraag te beantwoorden:
Wat zegt het wetenschappelijke bewijs – en wat kunt u patiënten hierover adviseren?
De artikelen in dit dossier vormen samen een praktische gids voor zorgverleners die feiten van hypes willen onderscheiden. Op 16 september gaat slaapwetenschapper dr. Merijn van de Laar tijdens het gratis webinar Slaapfeiten & Slaaphypes dieper in op de wetenschap achter deze en andere veelbesproken slaapadviezen.
Wat is ASMR eigenlijk?
ASMR staat voor Autonomous Sensory Meridian Response.
Sommige mensen ervaren bij bepaalde geluiden of rustige bewegingen een aangenaam tintelend gevoel, meestal op de hoofdhuid, nek of schouders. Dat gaat vaak gepaard met ontspanning.
Bekende ASMR-triggers zijn:
- fluisteren;
- zacht tikken;
- bladeren door een boek;
- haar borstelen;
- rustige, herhalende bewegingen.
Opvallend is dat niet iedereen deze reactie ervaart.
Waarom gebruiken mensen ASMR om te slapen?
Voor veel gebruikers is ASMR een vast onderdeel van de avondroutine geworden.
Niet omdat het hen letterlijk in slaap brengt, maar omdat het helpt om de aandacht te verleggen.
Piekergedachten verdwijnen naar de achtergrond.
De focus verschuift naar voorspelbare, rustige geluiden.
Dat kan de overgang naar de slaap vergemakkelijken.
Wat zegt de wetenschap?
Het onderzoek naar ASMR staat nog relatief in de kinderschoenen.
Kleine studies suggereren dat mensen die gevoelig zijn voor ASMR zich tijdens of na het luisteren meer ontspannen voelen. Ook rapporteren sommige deelnemers een betere stemming en minder stress.
Voor de behandeling van slapeloosheid is het bewijs echter beperkt.
Er zijn nog weinig grote, goed opgezette onderzoeken die aantonen dat ASMR de slaapkwaliteit of slaapduur daadwerkelijk verbetert.
Dat betekent niet dat ASMR niet werkt.
Wel dat de wetenschap nog onvoldoende weet voor wie het werkt, waarom het werkt en hoe groot het effect werkelijk is.
Het oordeel
🟡 Voor sommige mensen duidelijk ontspannend, maar nog onvoldoende wetenschappelijk onderbouwd als behandeling voor slaapproblemen.
ASMR lijkt weinig risico’s te kennen.
Maar het is op dit moment geen evidencebased behandeling voor slapeloosheid.
Wanneer kan ASMR wél behulpzaam zijn?
Niet iedere avondroutine hoeft wetenschappelijk bewezen te zijn.
Wanneer iemand ontspant door rustige geluiden en daardoor makkelijker tot rust komt, kan dat waardevol zijn.
Zolang ASMR geen vervanging wordt voor een goede diagnostiek of behandeling van onderliggende slaapproblemen.
Wat kunt u patiënten adviseren?
Wanneer patiënten vragen of ASMR een goed idee is, hoeft het antwoord niet ingewikkeld te zijn.
Een mogelijke reactie:
“Er zijn mensen die zich duidelijk ontspannen door ASMR. Daar is niets mis mee. Alleen weten we nog niet of het ook een bewezen behandeling is voor slapeloosheid. Zie het daarom vooral als een ontspanningstechniek en niet als een therapie.”
Dat biedt ruimte voor persoonlijke voorkeur, zonder de wetenschap geweld aan te doen.
De echte hype
Misschien is ASMR niet de grootste hype.
Misschien is de grootste hype het idee dat er één perfecte techniek bestaat om in slaap te vallen.
Voor de één werkt een luisterboek.
Voor de ander rustige muziek.
Voor weer iemand anders een ASMR-video.
Goede slaap blijkt ook hier weer persoonlijker dan sociale media soms doen vermoeden.
Tot slot
ASMR heeft miljoenen gebruikers en veel mensen ervaren het als prettig of ontspannend.
Dat maakt het een interessant fenomeen voor zorgverleners.
Tegelijkertijd is de wetenschappelijke onderbouwing als behandeling voor slaapproblemen nog beperkt.
De grootste waarde van ASMR lijkt op dit moment dan ook te liggen in ontspanning, niet in een bewezen therapeutisch effect.
Meer weten? Volg het webinar Slaapfeiten & Slaaphypes
Van mondtape en magnesium tot melatonine, slaaptrackers, ASMR en andere populaire slaapadviezen: tijdens het gratis webinar Slaapfeiten & Slaaphypes bespreekt slaapwetenschapper dr. Merijn van de Laar welke hypes wetenschappelijk goed zijn onderbouwd, welke nuance verdienen en hoe u patiënten hierover evidencebased kunt adviseren.
Aan de hand van actuele voorbeelden uit de spreekkamer vertaalt hij de nieuwste wetenschappelijke inzichten naar praktische handvatten voor de dagelijkse praktijk.
📅 16 september
💻 Online & gratis
👉 Meld u gratis aan voor het webinar
De serie Slaapfeiten & Slaaphypes
Dit artikel is onderdeel van de serie Slaapfeiten & Slaaphypes, waarin we populaire slaaptrends en slaaphypes toetsen aan de wetenschap. Bekijk de complete serie of lees direct verder over de positieve en negatieve kanten van snoozen?
