Huidige situatie: gemiddeld vijf zelfdodingen per dag
In 2024 overleden 1.849 mensen door zelfdoding. Dat komt neer op gemiddeld vijf gevallen per dag. Het cijfer blijft al enkele jaren vrijwel onveranderd, met 10,3 zelfdodingen per 100.000 inwoners. Sinds 2018 schommelt dit cijfer tussen 10,3 en 10,9, wat duidt op een stabiel patroon. Deze cijfers zijn door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) aangepast aan de leeftijdsopbouw van 2024, waardoor een betrouwbare vergelijking met eerdere jaren mogelijk is.
Leeftijdsverdeling: hoogste aantallen onder vijftigers
Zelfdoding komt het vaakst voor bij mensen tussen de 50 en 60 jaar. In 2024 betrof dit 15 gevallen per 100.000 inwoners in deze leeftijdsgroep. Daarmee valt ongeveer een vijfde van alle zelfdodingen in deze categorie.
In de jaren tachtig lag het hoogste risico bij ouderen boven de 80 jaar, met ruim 27 zelfdodingen per 100.000 inwoners. Inmiddels is dat gedaald naar 13 per 100.000, terwijl het aandeel onder middelbare leeftijdsgroepen juist is toegenomen.
Jongeren en jonge vrouwen: groeiende kwetsbaarheid
Een zorgelijke trend is zichtbaar bij vrouwen jonger dan 30 jaar. Hun zelfdodingscijfer bereikte in 2024 een historisch hoogtepunt met 5,5 per 100.000 inwoners. Vijftien jaar geleden lag dit cijfer nog op 2,7. Ook onder jonge mannen is een toename zichtbaar, maar minder sterk (van 7,5 naar 8,8 per 100.000).
Deze verschuiving vraagt bijzondere aandacht binnen de huisartsenzorg, waar signalen van psychische nood bij jonge vrouwen mogelijk eerder opgemerkt kunnen worden.
Zelfdoding als belangrijkste doodsoorzaak bij jongeren
Bij jongeren tot 30 jaar is zelfdoding inmiddels de meest voorkomende doodsoorzaak.
- Onder tieners (10–20 jaar) was in 2024 bijna 20% van de sterfgevallen het gevolg van zelfdoding.
- Bij twintigers lag dit aandeel zelfs op 32%.
Ter vergelijking: in 1975 overleden jongeren vooral door verkeersongevallen, maar het aantal verkeersdoden is sindsdien sterk gedaald. Hierdoor neemt het relatieve aandeel van zelfdoding toe, ondanks dat de absolute aantallen niet sterk stijgen.
Betekenis voor de huisartsenzorg
Voor huisartsen betekent dit dat aandacht voor psychisch welzijn en vroegtijdige signalering van suïcidaliteit belangrijk blijft, vooral bij jonge vrouwen en vijftigers. Het herkennen van subtiele signalen – zoals verminderde energie, teruggetrokken gedrag of plotselinge gedragsveranderingen – kan van grote waarde zijn.
Daarnaast blijft verwijzing naar beschikbare hulpdiensten, zoals 113 Zelfmoordpreventie, een directe en laagdrempelige stap bij twijfel of zorgen.
