Het gewichtsgerelateerd gezondheidsrisico (GGR) is een praktische manier om het gezondheidsrisico van overgewicht en obesitas in kaart te brengen. In tegenstelling tot alleen BMI houdt het GGR ook rekening met vetverdeling en bijkomende risicofactoren.
Meer dan alleen BMI
Hoewel BMI vaak als eerste maat wordt gebruikt, geeft deze geen volledig beeld van het gezondheidsrisico. Met name de vetverdeling speelt een belangrijke rol, omdat abdominale vetophoping sterker samenhangt met metabole en cardiovasculaire risico’s.
Daarom wordt het GGR bepaald op basis van:
- BMI
- middelomtrek
- aanwezigheid van comorbiditeit
Stap 1: BMI bepalen
De eerste stap is het berekenen van de BMI:
gewicht (kg) / lengte² (m²)
Indeling:
- 18,5–24,9 → normaal gewicht
- 25–29,9 → overgewicht
- ≥30 → obesitas
Stap 2: Middelomtrek meten
De middelomtrek geeft inzicht in abdominale adipositas.
Afkappunten:
- mannen: ≥102 cm → verhoogd risico
- vrouwen: ≥88 cm → verhoogd risico
Lagere afkappunten worden soms gehanteerd bij bepaalde etnische groepen.
Stap 3: Comorbiditeit beoordelen
De aanwezigheid van aandoeningen verhoogt het GGR, zoals:
- type 2 diabetes
- hypertensie
- dyslipidemie
- cardiovasculaire ziekten
- slaapapneu
- artrose
Indeling van het GGR
Op basis van bovenstaande factoren wordt het risico ingedeeld in:
- Geen verhoogd risico
- Licht verhoogd risico
- Matig verhoogd risico
- Sterk verhoogd risico
- Zeer sterk verhoogd risico
Bijvoorbeeld:
- BMI 25–30 zonder verhoogde middelomtrek → licht verhoogd
- BMI 25–30 met verhoogde middelomtrek → matig verhoogd
- BMI ≥30 met comorbiditeit → sterk tot zeer sterk verhoogd
Praktische toepassing
Het GGR helpt bij:
- het inschatten van gezondheidsrisico
- het bepalen van behandelintensiteit
- het onderbouwen van interventies zoals leefstijlbegeleiding of medicatie
Beperkingen
Hoewel het GGR een bruikbaar hulpmiddel is, zijn er ook beperkingen:
- geen directe meting van vetmassa
- minder geschikt bij afwijkende lichaamssamenstelling
- afhankelijk van correcte meting van middelomtrek
Tot slot
Het GGR biedt een bredere risicobeoordeling dan BMI alleen, door ook vetverdeling en comorbiditeit mee te nemen. Het vormt een praktisch hulpmiddel bij het bepalen van het gezondheidsrisico bij overgewicht en obesitas.
